Met het diverse aanbod op de markt is het makkelijk om het overzicht te verliezen wanneer je Matcha wilt kopen of consumeren. Moet je afgaan op de verpakking, het merk, de specifieke termen op het etiket, een certificering of juist de prijs? Is de herkomst van de Matcha ook een criterium om rekening mee te houden?
Allemaal vragen waarop het niet altijd makkelijk is om antwoorden te vinden. In dit artikel leiden we je langs de verschillende criteria die helpen om de kwaliteit van een Matcha beter te begrijpen en een keuze te maken die is afgestemd op jouw behoeften.
Om de juiste keuze te maken, moet je rekening houden met verschillende criteria: het gebruik, de herkomst, de oogst, de teeltmethode, de kleur en natuurlijk de smaak.
De eerste vraag die je jezelf moet stellen voordat je Matcha koopt
Voordat je jouw Matcha kiest, vraag jezelf eerst af hoe je deze wilt drinken.
Voor een traditionele proeverij in de vorm van thee wordt Matcha uitsluitend bereid met heet water. In Japan wordt deze bereiding Usucha (薄茶) genoemd wanneer het gaat om een lichte thee, opgeschuimd met heet water van 70-80°C. Kies in dit geval voor een zachte en gebalanceerde Matcha die prettig is om puur te drinken, zonder toevoeging van melk of suiker. Dit type Matcha wordt vaak verkocht onder de benaming “ceremonial”.
Houd er echter rekening mee dat de term “ceremonial” geen beschermde term is en ook geen officieel gereguleerde benaming. Deze term komt niet overeen met een kwaliteitsstandaard die door specificaties is vastgelegd en garandeert geen specifieke productiemethode, geen specifieke oogst en zelfs geen Japanse herkomst.
Het “ceremonial grade” kan op zichzelf dus Matcha van zeer verschillende kwaliteiten omvatten. Twee producten met deze vermelding kunnen belangrijke verschillen vertonen qua smaak, zachtheid en balans. Je zou dus teleurgesteld kunnen worden door een Matcha die toch onder deze benaming wordt verkocht. Om een goede keuze te maken, kun je je beter niet beperken tot deze term en ook kijken naar andere criteria om de kwaliteit van het product te beoordelen.
Voor een Matcha Latte is een zeer zachte Matcha met verfijnde smaken niet noodzakelijk de beste keuze. De subtiele aroma’s lopen namelijk het risico te worden overheerst door de smaak van de melk of plantaardige drink, die dan de overhand neemt.
Kies liever voor een Matcha met een uitgesprokener smaak. Een zekere intensiteit en een lichte bitterheid kunnen zo bijdragen aan een gebalanceerde Matcha Latte, waarin de smaken van de Matcha waarneembaar blijven ondanks de toevoeging van melk en waarin de Matcha zijn volle plaats behoudt.
Voor een recept op basis van Matcha is een Matcha die speciaal bestemd is voor de keuken over het algemeen het meest geschikt.
Wees echter voorzichtig: niet alle culinaire Matcha’s zijn gelijk. Een kleur die neigt naar geel, grijs of bruin, gecombineerd met een wrange, aardse, visachtige smaak of een smaak die doet denken aan droog hooi, zijn allemaal tekenen die een Matcha van lage kwaliteit kunnen kenmerken. Het gebruik van een dergelijk product in de keuken kan leiden tot teleurstellende resultaten, zowel qua kleur als smaak.
In de keuken zoek je vooral een Matcha met een voldoende uitgesproken smaak om merkbaar te blijven na toevoeging van andere ingrediënten, zoals bloem, suiker, eieren, chocolade of room. De kleur telt ook mee, vooral om mooie bereidingen met een intens groene kleur te verkrijgen.
Gelukkig bestaan er culinaire Matcha’s van hoge kwaliteit die een mooie groene kleur combineren met een aangename en voldoende aanwezige smaak. Dit is met name het geval bij de Matcha IRO for Cooking Premium Culinary Grade.
Voorbij de benamingen: begrijpen wat de kwaliteit van een Matcha maakt
Aangezien de termen die men gewoonlijk op verpakkingen aantreft, zoals “ceremonial”, “premium” of “cooking”, niet gebaseerd zijn op een geharmoniseerde wettelijke definitie, is het belangrijk om te kijken naar concretere elementen: de herkomst van de Matcha, de oogstperiode, de teeltmethoden en de knowhow van de producent.
Deze elementen maken het mogelijk om de verschillen tussen Matcha’s beter te begrijpen en wat bijdraagt aan hun kwaliteit.
De herkomst en de oogstperiode
Matcha zoals we die vandaag kennen is afkomstig uit Japan en is gebaseerd op een knowhow die al meer dan 800 jaar doorgegeven en verfijnd is. Een Japanse herkomst is op zichzelf echter niet genoeg om de kwaliteit van een Matcha te garanderen. In Japan bestaan er verschillende kwaliteitsniveaus van Matcha, die over het algemeen bedoeld zijn voor verschillende toepassingen. Niet alle producenten beschikken bovendien over dezelfde ervaring of dezelfde knowhow.
De oogstperiode vormt een ander belangrijk criterium. De theebladeren die bestemd zijn voor het maken van Matcha kunnen meerdere keren per jaar worden geoogst, tot wel vier keer, en elke oogst vertoont eigen kenmerken.
De eerste oogst, ichibancha (一番茶) genoemd, vindt plaats in het voorjaar. Deze oogst levert de mooiste theebladeren op, die bijzonder gewild zijn voor Matcha van hoge kwaliteit dankzij smaken die vaak verfijnder zijn, een mooie aromatische rijkdom en minder bitterheid. Deze Matcha’s zijn bijzonder geschikt voor de bereiding van traditionele Matchathee, maar kunnen ook geschikt zijn voor “high-end” Matcha Lattes.
Bij IRO wordt de Matcha Premium Ceremonial Grade uitsluitend gemaakt van een selectie van de mooiste bladeren van de eerste lente-oogst.
De tweede oogst, of nibancha (二番茶), vindt plaats aan het begin van de zomer en geeft Matcha’s waarvan het karakter uitgesprokener kan zijn, met meer bitterheid en een andere smaak. Dit type Matcha kan interessant zijn om de smaak van de Matcha goed naar voren te laten komen in een Matcha Latte.
Een mengsel van bladeren van de eerste en tweede oogst kan ook heel interessant zijn om een goede balans te krijgen tussen finesse en intensiteit in een Matcha Latte. Dit is de aanpak die is gekozen voor onze Matcha IRO for Cooking Premium Culinary Grade thee, waarin we een mengsel gebruiken van bladeren van de eerste en tweede oogst, met een grote meerderheid uit de eerste oogst. Deze combinatie van finesse en karakter maakt het mogelijk om zeer goede resultaten te behalen in een Matcha Latte.
De derde oogst, genaamd sanbancha (三番茶), vindt meestal plaats aan het einde van de zomer. De Matcha’s die hieruit voortkomen hebben een veel krachtigere, bitterdere en wrangere smaak. Dit type Matcha is niet geschikt om als thee te drinken en zal eerder worden gebruikt voor culinaire Matcha’s van gemiddelde en lage kwaliteit.
Ten slotte vindt de vierde oogst, of yonbancha (四番茶), plaats in het najaar. De in deze periode geoogste bladeren produceren Matcha’s die vaak erg bitter en wrang zijn, eveneens niet geschikt om als thee te drinken. Deze oogst kan worden gebruikt in goedkope culinaire Matcha van lage kwaliteit of voor industriële toepassingen.
De teeltmethoden en hun invloed op de kwaliteit

De teeltmethode beïnvloedt rechtstreeks de eigenschappen van de bladeren die worden gebruikt om Matcha te produceren.
Een van de kenmerken van Matchathee is dat het een schaduwthee is. De theestruiken worden dus enkele weken voor de oogst in de schaduw geplaatst en ontnomen van een deel van het directe licht. Deze praktijk helpt met name om theanine te behouden, een aminozuur dat geassocieerd wordt met de umami en zachtheid van Matcha, terwijl het de productie van chlorofyl stimuleert, wat bijdraagt aan de groene kleur.
De duur en intensiteit van het schaduwen kunnen variëren afhankelijk van de producenten en het gewenste Matcha-profiel, maar een Matcha van hoge kwaliteit wordt over het algemeen gedurende ten minste 3 weken voor de oogst geschaduwd.
De teeltwijze, biologisch of conventioneel, is ook een criterium om te overwegen. Er bestaan goede Matcha’s uit beide productiewijzen. De keuze voor biologisch maakt het echter mogelijk om de voorkeur te geven aan een teelt die onderworpen is aan een specifiek lastenboek, dat met name het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen reguleert.
Bij het consumeren van Matcha neem je het gehele theeblad tot je, met al zijn vele gezondheidsvoordelen, maar eventueel ook met andere stoffen zoals bestrijdingsmiddelen die bij de teelt gebruikt zouden kunnen zijn.
Het kiezen van een biologisch gecertificeerde Matcha maakt het mogelijk om te profiteren van een gecontroleerd productiekader en strenge beperkingen op toegestane stoffen. IRO Matcha is biologisch gecertificeerd en er worden geen bestrijdingsmiddelen, herbiciden, insecticiden of chemische meststoffen gebruikt bij de teelt.
De methode van verpulvering tot poeder

Na de oogst en de verwerking van de theebladeren tot Tencha, de grondstof van Matcha, moet deze worden fijngemalen tot een zeer fijn poeder om Matcha te verkrijgen.
Matcha’s van hoge kwaliteit worden vaak gemalen met behulp van traditionele stenen molens, in Japan ishi-usu (石臼) genoemd. Deze draaien langzaam, wat de opwarming beperkt die de aroma’s, kleur en smaak van de thee zou kunnen aantasten. Ze maken het ook mogelijk om een zeer fijn en gelijkmatig poeder te verkrijgen, wat essentieel is voor een prettige textuur in de mond en voor de vorming van een mooie schuimlaag op het oppervlak wanneer het in heet water wordt opgeklopt.
Deze traditionele methode wordt echter voor een minderheid van de Matcha’s gebruikt, omdat deze kostbaar en relatief weinig productief is. Wanneer de molenstenen op de juiste snelheid draaien, levert elk daarvan over het algemeen slechts ongeveer 30 tot 40 gram Matcha per uur op. Zelfs door veel molenstenen gelijktijdig te gebruiken, blijven de geproduceerde volumes dus beperkt. Dit is een van de redenen waarom deze methode voornamelijk wordt gebruikt voor Matcha’s in het segment van hoge kwaliteit.
Er bestaan ook meer industriële apparaten waarmee Tencha op veel hogere snelheden tot poeder kan worden verwerkt. Afhankelijk van het type machine en het gebruikte proces kan de productie tientallen of zelfs honderden kilo’s per dag bereiken. Deze machines maken het mogelijk om de productiekosten te verlagen en Matcha tegen lagere prijzen aan te bieden.
Deze snelheidsopbrengst kan echter ten koste gaan van de kwaliteit van het eindproduct. Snellere maling, vooral wanneer deze meer warmte genereert of de bladeren onderwerpt aan een hardere behandeling, kan de kleur, de aroma’s en de smaak van de Matcha aantasten, evenals enkele van zijn gevoelige bestanddelen. De fijnheid en gelijkmatigheid van het poeder kunnen ook verschillen van die verkregen met traditionele stenen molens, wat de textuur in de mond en de kwaliteit van het schuim bij de bereiding kan beïnvloeden.
Knowhow: een factor die het verschil kan maken
Net als bij wijn of koffie hebben sommige producenten in de loop der jaren of soms zelfs generaties een knowhow ontwikkeld waarmee ze Matcha’s van hoge kwaliteit kunnen maken.
Twee Matcha’s die in dezelfde regio of zelfs in hetzelfde dorp zijn verbouwd, met dezelfde omstandigheden van terroir, klimaat en omgeving, kunnen belangrijke kwaliteitsverschillen vertonen.
De fabricage van Matcha vereist bijzondere aandacht bij elke stap. De variëteit van de theestruik, het beheer van de teelt, de keuze van de bladeren, hun verwerking en de fijnheid van de maling dragen allemaal bij aan het eindresultaat. Het is deze combinatie van factoren, samen met de ervaring van de producent en diens persoonlijke keuzes, die het mogelijk maakt om een Matcha van hoge kwaliteit te verkrijgen.
Waar vind je nuttige informatie voor aankoop?
Aangezien Matcha-blikken over het algemeen van klein formaat zijn, is het niet altijd mogelijk om alle informatie met betrekking tot de oogst, de schaduw, de herkomstregio of de fabricagemethoden erop te vermelden. De beschikbare ruimte wordt vaak ingenomen door wettelijke vermeldingen, certificeringslogo’s (bijvoorbeeld biologisch) en de vertalingen die nodig zijn voor de verkoop in verschillende landen.
Raadpleeg de website van het merk voor meer informatie. Daar vind je eventueel gedetailleerdere informatie over de herkomst van de Matcha, de oogst, de teelt en de gebruikte fabricagemethoden.
De proeverij: hoe herken je een kwalitatieve Matcha?
De beschikbare informatie over de herkomst en fabricage helpt om een Matcha beter te begrijpen, maar het proeven blijft essentieel om de smaakeigenschappen te ontdekken en te weten of je de juiste keuze hebt gemaakt. Hier zijn de punten om rekening mee te houden.
De kleur

Bekijk eerst de kleur. Een Matcha van hoge kwaliteit vertoont over het algemeen een levendige en heldere groene kleur. Deze kleur hangt met name af van de gebruikte thee-variëteit (de cultivar) en is met name verbonden met de langdurige schaduw van de theestruiken voor de oogst, wat de ophoping van chlorofyl in de bladeren stimuleert. Bladeren van de eerste oogst zullen ook een groenere en levendigere kleur hebben dan die van achtereenvolgende oogsten.
Een Matcha met een doffe, vergeeled, rozige of grijzige kleur duidt op een Matcha van mindere kwaliteit, vaak afkomstig van de laatste oogsten van het jaar, of op een geoxideerde Matcha die zijn versheid heeft verloren.
Het aroma
Ruik vervolgens aan het aroma van het poeder. Een kwalitatieve Matcha vertoont over het algemeen een vers en aangenaam aroma, rond, rijk, met zoete tonen die kunnen variëren tussen vers plantaardig, bloemen of verse maritieme tonen.
Omgekeerd zijn duidelijke tonen van droog hooi of aarde, visachtige geuren of een wrang, zuur of onaangenaam aroma kenmerkend voor een Matcha van lage kwaliteit.
Het schuim bij de bereiding
Om optimaal van je Matcha te genieten en te voorkomen dat andere elementen de proeverij verstoren, bereid je deze op traditionele wijze in een kom met water van ongeveer 70–80 °C en klop je hem op met een bamboe klopper (chasen).
Een goed bereide Matcha van goede kwaliteit (wat wat ervaring kan vereisen) moet dan een fijn, homogeen en dicht schuim aan de oppervlakte vertonen, dat voornamelijk bestaat uit kleine, compacte bubbeltjes. Een Matcha van mindere kwaliteit kan daarentegen schuim vertonen dat bestaat uit grotere bubbels, minder dicht is en niet goed op de thee blijft staan.
De vorming van het schuim hangt ook af van de fijnheid van de maling, de hoeveelheid water, de watertemperatuur en de kloptechniek. Het ontbreken van schuim kan dus ook het gevolg zijn van een ongeschikte bereiding.

De smaak
Ten slotte maakt de proeverij het mogelijk om het belangrijkste te beoordelen: de smaak.
Een Matcha van hoge kwaliteit die bedoeld is om puur te worden gedronken, vertoont over het algemeen een goede balans tussen zachtheid, umami, versheid en aromatische complexiteit. Sommige Matcha’s kunnen ook een bijna zoete sensatie onthullen, zonder toevoeging van suiker, of romige of cacao-achtige tonen. Het geheel moet rijk, complex en harmonieus zijn, met een mooie afdronk. Een Matcha van hoge kwaliteit vertoont ook weinig (of geen) bitterheid en wrangheid.
Let wel op: het gezochte profiel hangt ook af van het gebruik. Een Matcha bedoeld voor een Latte kan een uitgesprokener smaak en een iets sterkere bitterheid hebben, terwijl een Matcha bedoeld om puur te drinken over het algemeen de voorkeur zal geven aan fijnheid en balans.
Een belangrijk aandachtspunt: het bewaren
Japanse groene thee, of het nu gaat om Matcha, Sencha of Gyokuro, is bijzonder gevoelig voor lucht, licht, warmte en vocht. Onjuist bewaren versnelt de achteruitgang en kan de kleur, aroma’s, versheid en gezondheidsvoordelen aantasten.
Vóór opening: kies voor een koele plaats
Zolang de verpakking gesloten en intact blijft, bewaart Matcha relatief goed, mits opgeslagen op een koele, droge plaats en beschermd tegen licht, ideaal onder de 20 °C.
Om de versheid over een langere periode optimaal te behouden, is het ook mogelijk om Matcha in de koelkast te bewaren, bij een temperatuur van ongeveer 4 tot 5 °C, mits de verpakking volkomen luchtdicht is.
Na opening: beperk het contact met lucht en licht
Zodra de verpakking is geopend, begint Matcha sneller te oxideren bij contact met lucht. De groene kleur kan geleidelijk doffer worden en de verse aroma’s kunnen afnemen. Het verdient daarom de voorkeur om deze snel te consumeren, liefst binnen een maand na opening, om optimaal te genieten van zijn kwaliteiten.
Als je van plan bent hem binnen deze termijn te consumeren en je interieur koel genoeg blijft, kun je hem op kamertemperatuur bewaren, op een droge plaats en beschermd tegen licht. Als het bij jou erg warm is of als je er langer dan een maand over denkt te doen, is de koelkast een betere optie.
Wees echter voorzichtig: eenmaal geopend kan Matcha geuren uit de koelkast absorberen en worden aangetast door vocht. Het is dus essentieel om hem perfect te beschermen als je besluit hem in de koelkast te bewaren.
Hier zijn onze tips voor het bewaren van je Matcha in de koelkast na opening:
- Als je Matcha is verpakt in een blik met een binnenzakje, bewaar het poeder dan altijd in dit zakje, in het blik. Sluit het zakje na elk gebruik zorgvuldig af en verwijder voorzichtig zoveel mogelijk lucht. Als het zakje niet hersluitbaar is, kun je het sluiten met een elastiekje en het vervolgens in het gesloten blik plaatsen.
- Als je Matcha is verpakt in een hersluitbaar zakje, sluit het dan na elk gebruik zorgvuldig af en controleer of er geen poeder de sluiting belemmert. Plaats het zakje vervolgens in een tweede luchtdicht zakje (bijvoorbeeld een plastic diepvrieszakje) om het beter te beschermen tegen geuren en het vocht uit de frigo.
- Wanneer je de Matcha uit de koelkast haalt, laat het gesloten blik of zakje dan altijd op kamertemperatuur komen voordat je het opent. Zo voorkom je dat er condensatie ontstaat bij contact met het koude poeder.
Het bewaren speelt een essentiële rol in de kwaliteit van Matcha: zelfs een product van hoge kwaliteit kan snel zijn aromatische en visuele kwaliteiten verliezen als het niet onder de juiste omstandigheden wordt bewaard.
Conclusie: goed kiezen hangt ook af van jouw voorkeuren
Het goed kiezen van je Matcha betekent dus op de eerste plaats het vinden van de Matcha die past bij jouw gebruik, smaak en verwachtingen.
Voorbij de teeltmethoden, de oogst en het fabricageproces kan de kwaliteit van Matcha tot uiting komen op verschillende manieren: in de zachtheid, rondheid, elegantie, aromatische kracht of de complexiteit en harmonie van de smaken.
Nu je beschikt over richtpunten om de verschillen tussen Matcha’s beter te begrijpen en een weloverwogen keuze te maken, is het aan jou om degene te vinden die het beste bij je past op basis van jouw voorkeuren, gewoonten en de manier waarop je er het liefst van geniet.
🍃 VIND ONS OP INSTAGRAM! 💚
Recepten, leuke adressen, ontdekkingen, nieuws over thee en winacties op @matcha.iro