Een kijkje in een onbekende wereld: de Tencha-veilingen voor Matcha in de regio Uji

Begin juni 2026 had ik het geluk aanwezig te zijn bij de Tencha-veilingen, de grondstof voor Matcha, in de regio Uji, in de prefectuur Kyoto.

Het is een voorrecht om hierbij aanwezig te hebben mogen zijn, want dit is een zeer gesloten en bijzondere wereld, die gewoonlijk enkel toegankelijk is voor Japanse professionele kopers.

De veilingen die ik bijwoonde, betreffen uitsluitend thee uit Uji. Andere grote producerende regio’s, zoals Kagoshima of Shizuoka, organiseren hun eigen veilingen.

Veel mensen denken dat Uji Matcha uitsluitend uit de stad Uji komt. Dat is echter absoluut niet de realiteit. De stad Uji produceert op Japanse schaal namelijk een zeer beperkte hoeveelheid thee: er zijn relatief weinig theevelden en de stad is tegenwoordig sterk verstedelijkt.

In werkelijkheid kan thee die wordt verkocht onder de benaming “Uji” afkomstig zijn uit vier prefecturen: Kyoto, Shiga, Nara en Mie. Het betrokken gebied is dus veel groter dan alleen de stad Uji en beslaat een oppervlakte die ongeveer 267 keer zo groot is.

Kaart van Japan die het productiegebied toont van de thee met de benaming 'Uji', namelijk de prefecturen Kyoto, Nara, Shiga en Mie.

Waarom bestaat het veilingsysteem?

 

Het grootste deel van de Japanse thee wordt verkocht via privécontracten tussen producenten/boeren en professionele kopers. Dit kunnen handelaren, groothandelaren, theehuizen, Matchafabrikanten of exporteurs zijn.

Een deel van de thee die niet via deze contracten wordt verkocht, wordt vervolgens op de veiling aangeboden.

Dit kunnen bijzonder prestigieuze theeën zijn, waarvoor de producenten hopen een hogere prijs te krijgen, of partijen die geen deel uitmaken van een privécontract. Professionele kopers komen vaak naar de veilingen om de hoeveelheden aan te vullen die ze via hun contracten verkrijgen.

Dit kan nodig zijn wanneer de vraag of het aantal klanten toeneemt, maar ook om de voorraden aan te vullen die ze voor het jaar nodig hebben.

Maar in het geval van de Uji Tencha-veilingen die ik heb bijgewoond, is de werking veel specifieker dan een eenvoudige verkoop aan de hoogste bieder.

Hoe worden de veilingen georganiseerd?

 

Allereerst is het belangrijk om te weten dat deze veilingen niet op één enkele dag plaatsvinden. Voor de thee van de eerste pluk strekken ze zich meestal uit van april tot juli.

Kopers moeten dus een echte strategie toepassen: is het beter om meteen aan het begin van het seizoen te kopen, of een of twee maanden te wachten in de hoop betere prijzen te krijgen? Zijn er specifieke partijen die men wil bemachtigen (bijvoorbeeld van een bepaalde boer of een bepaalde cultivar uit een specifiek productiegebied)?

De ervaring van de kopers en het vermogen om niet in paniek te raken, zijn de sleutels om goed in te kopen en de gewenste hoeveelheden en partijen te verkrijgen.

In de veilingzaal van de dag worden talrijke partijen Tencha gepresenteerd. Op de dag dat wij er waren, werden er maar liefst zo’n 300 verschillende partijen aangeboden!

Elke partij gaat gepaard met uitgebreide informatie, zoals de plaats waar de thee is verbouwd, de cultivar, de naam van de boer, de oogstdatum, de beschikbare hoeveelheid, enz.

Kavel Tencha op de veiling van Uji, met gedetailleerde informatie over Tencha

De veilingen zijn over het algemeen verdeeld in twee sessies per dag: één in de ochtend en één in de middag.

Hoe beoordelen kopers de thee?

 

Binnen een beperkte tijd moeten kopers kennisnemen van de verschillende gepresenteerde partijen, de theeën proeven die hen interesseren en vervolgens bieden op de theeën die ze willen bemachtigen. Dit is een enorme uitdaging gezien de beperkte tijd, het grote aantal gepresenteerde partijen thee en het feit dat de thee wordt geproefd in de vorm van Tencha, en niet in de uiteindelijke vorm van Matcha (tot poeder gemalen).

De eerste stap bestaat er dus uit om uit de vele gepresenteerde partijen de partijen te selecteren die het bekijken waard zijn. De geselecteerde Tencha’s worden vervolgens visueel beoordeeld: kleur, uiterlijk, fijnheid, uniformiteit, eventuele aanwezigheid van stengels of gebreken. Kopers beoordelen ook hun geur en aromatisch karakter.

Vervolgens komt de stap van het proeven. Om een Tencha professioneel te beoordelen, laat men deze gedurende minstens 2 minuten trekken in kokend water, om de eigenschappen van de thee, maar ook eventuele gebreken, maximaal naar voren te laten komen. Met kokend water kunnen de inhoudsstoffen in de bladeren immers breder worden geëxtraheerd, waardoor eventuele tekortkomingen gemakkelijker zichtbaar worden. Er wordt dan een nieuwe visuele beoordeling van de kleur van de aftreksel, het aroma en de smaak uitgevoerd, waarbij de verschillende geselecteerde partijen worden vergeleken.

Er wordt kokend water over verschillende partijen Tencha gegoten om ze te proeven en eventuele gebreken gemakkelijker aan het licht te brengen.

Naast de moeilijkheid om zoveel verschillende theeën achter elkaar te proeven, moet men zich ook mentaal kunnen voorstellen wat de Tencha zal worden na de verwerking tot Matcha. Op basis van de kleur, het aroma en de smaak van de Tencha die men proeft, moet de koper kunnen anticiperen op de eigenschappen van de Matcha die na het malen tot poeder ontstaat.

Verschillende getrokken partijen Tencha voor professionele beoordeling

En ik kan u verzekeren dat er heel wat ervaring voor nodig is om die verbinding te maken, want het aroma en de smaak van Tencha zijn heel anders dan die van het eindproduct Matcha!

Verschillende partijen Tencha die worden geproefd op de veiling in de regio Uji door François Van den Brulle, oprichter van het merk IRO

Wij hadden het geluk om verschillende partijen Tencha te proeven aan de zijde van een Japanse theemeester met de 10e Dan in theebeoordeling, het hoogste niveau in het klassementssysteem van de Japanse nationale competitie voor technische theebeoordeling.

Om een idee te geven van de zeldzaamheid van dit niveau: het nationale concours bestaat sinds 1956 en na de editie van 2025 hebben, over alle edities heen, slechts 30 mensen in Japan deze titel behaald.

Wat waarschijnlijk het meeste indruk op mij heeft gemaakt, was de snelheid waarmee hij in staat was een thee te beoordelen en te bepalen of deze het al dan niet waard was om op te bieden.

Hoe werken de veilingen?

 

Tegenwoordig worden de Uji Tencha-veilingen gehouden met behulp van een elektronische terminal. Voor elke partij kan elke koper op zijn terminal de maximumprijs aangeven die hij bereid is te bieden.

De veilingen verlopen via een gesloten bod, wat betekent dat kopers de prijzen van de andere deelnemers niet kennen. Dit systeem kan leiden tot hoge prijzen in periodes waarin de vraag naar Matcha groot is. Dit is met name het geval in de huidige periode, waarin Matcha wereldwijd zeer gewild is en kopers voldoende hoeveelheden Tencha moeten bemachtigen om aan de behoeften van hun klanten te voldoen.

Aan het einde van de bemeettijd komen alle deelnemers bijeen in een zaal om de bekendmaking van de resultaten bij te wonen. Het principe is eenvoudig: voor elke partij wint de koper met het hoogste bod de thee. De uiteindelijke prijs van elke partij wordt getoond, zodat iedereen kan zien voor welke prijs de verschillende Tencha’s zijn verkocht.

Het is interessant om op te merken dat het veilingsysteem niet in alle prefecturen van Japan hetzelfde is.

In prefecturen die bescheidener volumes produceren, zoals Saga in het noordwesten van Kyūshū, kan de werking bijvoorbeeld anders zijn. De productie van Saga kenmerkt zich ook door andere soorten thee dan die welke voornamelijk in Kyoto worden gevonden, met name Tamaryokucha, Kamairicha en Sencha.

In Saga lijken de veilingen meer op een openbare verkoping bij opbod. De theeën worden gepresenteerd op grote zwarte borden, in de vorm van aracha: ruwe thee die na de oogst alleen de eerste verwerkingsstappen heeft ondergaan (ter vergelijking: Tencha kan worden beschouwd als de “aracha” die bestemd is om Matcha te worden).

Kopers bekijken de partijen die hen interesseren en noteren de prijzen die ze bereid zijn te bieden, evenals hun opmerkingen over de verschillende theeën, op formulieren waarop alle partijen staan vermeld.

Zodra de beoordelingstijd voorbij is, komen de kopers bijeen in een zaal, gezeten aan genummerde tafels. De veiling begint dan, partij voor partij. De door de producent vastgestelde minimumprijs verschijnt op een scherm, en kopers kunnen bieden met behulp van een soort buzzer die op hun tafel is aangesloten.

De prijzen stijgen vervolgens heel snel live op het scherm op basis van de buzzers, en het hoogste bod wint de partij.

Dit alles gebeurt met een indrukwekkende snelheid, want in de loop van de dag moet er op ongeveer honderd verschillende partijen worden geboden.

Welk aandeel van de Japanse thee wordt op de veiling verkocht?

 

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, wordt het grootste deel van de Japanse Tencha niet op de veiling verkocht.

Een belangrijk deel van de productie wordt verkocht via contracten tussen boeren of coöperaties en theehuizen, Matchafabrikanten of andere professionele kopers.

Veilingen spelen echter een belangrijke rol bij de prijsvorming.

De prijzen waarvoor partijen worden verkocht, vormen namelijk een referentie voor de marktpartijen en kunnen met name dienen als basis voor onderhandelingen en prijsvaststelling voor oogsten die via privécontracten worden verkocht. De invloed van de veilingen kan dus veel verder reiken dan alleen de partijen die er daadwerkelijk worden verkocht.

Dit was bijzonder merkbaar in 2025, met de sterke spanning op de Matchamarkt in Japan door de zeer grote toename van de wereldwijde vraag in combinatie met lagere oogsten dan gebruikelijk als gevolg van de weersomstandigheden. In 2026 zette deze spanning zich voort: de wereldwijde vraag bleef snel groeien, terwijl het aanbod niet in hetzelfde tempo toenam, ondanks de omzetting van vele percelen die eerder aan andere theesoorten waren gewijd naar de productie van Tencha voor Matcha.

Ik hoop dat dit artikel u in staat heeft gesteld een nog heel onbekend deel van de Japanse theewereld te ontdekken en beter te begrijpen wat er schuilgaat achter de Tencha-veilingen.

François

Oprichter van IRO

Delen: